|
|
|
|
||
| Mesta za odmor | ||
| Perućac | ||
| Bajina Bašta | ||
| Rogačica | ||
| Ovčinja | ||
| Okletac | ||
| Bačevci | ||
| Manifestacije | ||
| Drinska regata | ||
| Bogojavljenje | ||
| Linkovi | ||
|
Pročitajte još:Kanjon reke DrineSplavarenje na Drini
|
 |
 |
 |
||
Reka Drina - Geografski položaj |
Drina kod B.Bašte |
Reka Drina - Reljef |
||
|
Po geografskom položaju, Drina zauzima centralno mesto zapadnog dela Balkanskog poluostrva i pripada slivu Save. Svojim slivom i mrežom, Drina povezuje manje predeone celine severo-zapadne Crne Gore, istočne Hercegovine i Bosne i zapadne Srbije, počevši od Pivske župe i Drobnjaka, preko Bihora, Mataruga, Bukovice i Starog Vlaha, zatim Azbukovice, Rađevine, Osata, Jadra, Pocerine, Gornjeg i Donjeg Birača i Majevice, do Mačve i Semberije. Drina nastaje od Tare i Pive, kod Šćepan-Polja, i na svom putovanju do ušća u Savu, niže Bosanske Rače, dugom ukupno 346 km, zadržava glavni meridijanski pravac od juga ka severu. U svom gornjem i srednjem toku, od Šćepan-Polja do Zvornika, omeđena brojnim planinama, čini povremena, veća ili manja, skretanja ka severo-zapadu ili severo-istoku, odakle i potiče naziv kriva Drina.
|
|
Drina, sa svojim pritokama, preseca gotovo čitav istočni Dinarski planinski sistem, pa je i reljef njenog sliva specifičan. Od juga ka severu, smenjuju se, u prilično pravilnom nizu, visoke, srednje i planine niže visine, počevši od crnogorskih planina, gde su izvorišta njenih sastavnica Tare i Pive i kojima dominiraju Sinjajevina (2.277 m) i Durmitor (2.520 m), preko Maglića (2.380 m), Jahorine (1.910 m) i Vučevice (1.491 m) u gornjem toku; zatim: Devetaka (1.424 m), Javora (1.537 m), Zvijezde (1.675 m), Tare (1.544 m), Jagodnje (939 m) i Boranje (730 m) u njenom srednjem toku, do Majevice (915 m) i Gučeva (779 m) u donjem toku Drine, kada ona prelazi u Panonsko-posavsku niziju. U pojasu planina srednje visine, Drina preseca planinske vence i tu se u njenoj dolini smenjuju duboke i dugačke klisure sa manjim proširenjima, koja se obično nalaze oko ušća njenih pritoka. Najduže klisure su Međeđanska, kod ušća Lima, između Goražda i Višegrada, koja je dugačka 26 km i duboka preko 700 m i Klotijevačka, pre jezera Perućac, dugačka 38 km i duboka do 1.000 m. |
||
Reka Drina - Klimatske prilike |
Sliv kod Bajine Bašte |
|||
| Klimatske prilike sliva Drine uslovljene su stalnim opadanjem nadmorske visine, koja se kreće u rasponu od visokih planina do Panonske nizije. Zbog toga se i njen sliv nalazi pod uticajem različitih klimatskih režima. Tako je izvorišna i najviša oblast Drine, u Crnoj Gori, pod uticajem mediteranske klime, koji se, mada oslabljen, oseća još i u gornjem delu sliva, do Srbinja (Foče), odakle preovladava umereno-kontinentalna klima, dok u donjem slivu, niže Zvornika, ona sasvim prelazi u kontinentalnu. Ove promene najbolje se zapažaju u godišnjoj količini padavina. Visokoplaninski predeli primaju 2.000-3000 mm, srednje planine oko 1500 mm, a niske, od 800 do 1000 mm atmosferskog taloga. Količina padavina, pak, smanjuje se niz njen tok, mada ne i pravilno, jer tu pravilnost narušavaju lokalni uslovi. Takva je i raspodela padavina tokom godine, pri čemu godišnje količine ravnomerno rastu od Šćepan-Polja, gde najsuvlji mesec dobija 4,2% ukupne godišnje količine padavina, do Loznice, gde je prosek viši i iznosi 7,1%. Posmatrano u celini, sliv Drine u proseku godišnje prima 1.030 mm padavina i po tome spada u bogate tokove. |
|
Nizvodno od Klotijevca, desna strana Drine je od krečnjaka, pa je ta
obala izrazito strma i nad njom se, skoro vertikalno, diže planina
Tara. Na njenim padinama su mnoga kraška vrela, među kojima je
najpoznatije ono u Perućcu. Od njega počinje rečica Vrelo, duga samo
365 m, zbog čega je i zovu reka dugačka kao godina. Ona je
veoma bogata vodom, koja u Drinu otiče niz tri prelepa vodopada. Desetak kilometara od Bajine Bašte, kod Rogačice, Drini sa desne strane pritiče istoimena reka. Rogačica izvire na padinama Povlena, na 980 m; dugačka je samo 29 km, ali ima veliki broj manjih pritoka, pa je bogata vodom. Osim toga, Rogačica je interesantna i zbog piraterije, pojave karakteristične za sliv Drine, u kome su mnogi rečni tokovi menjali pravac i iz jednog prelazili u drugi rečni sliv. Najupečatljiviji primer je skretanje reke Jagodnje kod Rogačice; ona je tu, pod uticajem tektonskih pokreta, znatno skratila put do Drine, napustivši svoju staru rečnu dolinu na dužini od 2 km, tako da se sada uliva oko 10 km nizvodnije. |
||
Reka Drina - osobine voda |
Drina iz satelita |
Reka Drina - flora i fauna |
||
|
Osnovna odlika sliva Drine jeste njegovo bogatstvo atmosferskom vodom,
jer u proseku godišnje prima nešto više od 1.000 mm padavina. Za
vodne osobine Drine karakteristična je i činjenica što protiče kroz
tri padavinske zone; dolazi iz oblasti visokih planina, koje su pod
uticajem mediteranskog padavinskog režima, potom teče zonom
kontinentalnog padavinskog režima i završava u oblasti
kontinentalno-stepskih kiša. U gornjem toku, do Lima, od koga dobija
tačno trećinu svojih voda, proticaj Drine zavisi od proticaja njenih
sastavnica, Tare i Pive. U srednjem i donjem toku, Drina više nema
tako moćnih pritoka i njen vodni režim prvenstveno zavisi od
prirodnih uslova. Najviše padavina izlučuje se u maju i junu, a
najmanje u februaru. Kako su mnoge planine u slivu Drine više
od 1.000 m, to je na njima udeo snega u godišnjoj sumi padavina veći
od 50%. U snežnom pokrivaču akumulirana je velika količina vode i
zato je uticaj snežnica na vodni režim Drine izuzetno veliki, pa su
najveći proticaji, po pravilu, s proleća, u aprilu i maju. Zbog
velikih padavina u pojedinim periodima, naročito kada počne otapanje
snega, obično praćeno jačim kišama, Drina zna da se izlije iz svog
korita, najčešće u donjem toku, nizvodno od Zvornika. Usled
relativno velikog nagiba, voda počne brzo da otiče, pa dolazi do
poplava u delu Mačve i Semberije. Od ukupne dužine toka Drine,
danas jednu trećinu (115 km) čini jezero. Time je dolina Drine dosta
izgubila od svoje lepote, ali se dobilo na drugoj strani: bolje je
iskorišćena hidroenergija; smanjene su opasnosti od poplava itd.
|
|
Bogatstvo i raznovrsnost biljnog i životinjskog sveta sliva Drine i Podrinja, još jedan su od velikih i nedovoljno iskorišćenih potencijala Srbije. Ovi predeli, bez ikakvog preterivanja, spadaju u najlepše delove Balkana i odlikuju se prisustvom nekih endemskih i reliktnih vrsta biljaka i životinja. Planina Tara je, na primer, zbog svog značaja za ekologiju, proglašena za nacionalni park. U njemu su do sada registrovane 53 vrste sisara, 153 vrste ptica i preko 1.000 biljnih vrsta, 34 šumske i 9 livadskih asocijacija, što predstavlja trećinu flore Srbije. Idući od najnižeg pojasa, gde su zastupljene šume jove i vrbe, povišenjem nadmorske visine smenjuju se zajednice hrasta kitnjaka, cera i sladuna, zatim belog i crnog bora, a u najvišem pojasu nalaze se šume jele, smrče i bukve. Kao kruna, ne samo Tare i Srbije, stoji Pančićeva omorika, koju karakteriše tridesetak metara visoko, vitko i pravo stablo sa piramidalnom krošnjom i tankom korom crvenosmeđe boje. Ona je relikt flore Evrope, a ime je dobila po Josifu Pančiću, velikanu naše nauke, prosvete i kulture, koji je, davne 1887. godine, istražujući Zlatibor i Taru, otkrio ovu vrstu omorike. Uz Drinu i njenu okolinu, mogu se pronaći i druge biljke koje predstavljaju endemite Srbije i Balkana, kao što su: žalosni strupnik, halačija, paštrička obloglavka, bosanska divizma, derventski različak ili prijatna kandilka..Drinu, baš kao i njene pritoke, odlikuje i bogatsvo ribljih vrsta. Zahvaljujući činjenici da Drina menja svoj karakter, prelazeći iz planinske u nizijsku reku, u njoj ima i salmonida i ciprinida, naročito u gornjem i srednjem toku. Od 47 vrsta iz 14 porodica riba, koliko ih ima Drina, u endemične spadaju; svetlica, koja nastanjuje gornji tok kod Srbinja, i crnka, koja je nađena u Zasavici, ostatku starog toka Drine kod Mačvanske Mitrovice. U slivu Drine živi i jedna endemična vrsta paukolikih životinja, pseudoskorpija, Chithonius pancici, koja je takođe dobila ime po Josifu Pančiću. Pronađena je u jednoj pećini kod Perućca i odlikuje je velika (tercijarna) starost. U balkanske endemite spada i nekoliko vrsta stonoga, koje naseljavaju pećinske lokalitete u Podrinju, od kojih su četiri tipa takođe tercijarni relikti. Za Pančića se vezuje i prvi nalaz jedne retke vrste ptica u Srbiji, puzgavca, koju je rodonačelnik naše biologije, otkrio na strmim krševima Gaminske reke u Podrinju. Razvijena je i ornitofauna, pa se mogu sresti kolonije divljih pataka i još desetak drugih vrsta ptica, koje obično naseljavaju prostor oko plićaka i sprudova ili se, bar, neko vreme tu zadržavaju.
|
||
|
||||
